Njemačka i Francuska pokušavaju da promijene evropsku strategiju za automobilsku industriju i otvore prostor za nastavak prodaje vozila sa motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem i nakon 2035. godine.
Novi prijedlog predviđa fleksibilnija pravila o emisijama ugljen-dioksida, što bi moglo da produži život benzinskim i dizel modelima, ali i hibridima.
Slabija prodaja električnih automobila, zatvaranje fabrika i otpuštanja radnika pojačali su pritisak na evropske institucije da preispitaju dosadašnju politiku.
Kompromis koji zagovaraju njemački kancelar Fridrih Merc i francuski predsjednik Emanuel Makron trebalo bi da pomogne oporavku evropske auto-industrije, uz zadržavanje klimatskih ciljeva.
Fleksibilnija pravila za benzinske i dizel motore
Dok je dosadašnja strategija Brisela bila usmjerena na prelazak na vozila sa nultom emisijom izduvnih gasova, Berlin i Pariz zagovaraju drugačiji pristup.
Prema predloženom kompromisu, cilj smanjenja emisija CO₂ za vozne parkove novih automobila bio bi postavljen na 90 odsto. Za evropske vozače, ali i za milione radnika u njemačkim i francuskim fabrikama, eventualno usvajanje ovog plana moglo bi da donese značajne promjene, piše „Jutarnji list“.
Njemački kancelar Fridrih Merc nije skrivao zadovoljstvo postignutim dogovorom, ocijenivši ga pobjedom zdravog razuma i slobode izbora. „Ovo je dobar dan za vozače i radna mjesta u Njemačkoj, Francuskoj i Evropi“, poručio je Merc, naglasivši da paket obezbjeđuje preko potrebnu tehnološku otvorenost bez odustajanja od klimatskih ciljeva, prenosi Rojters.
Šta bi nova pravila značila za vozače?
Jedan od najvažnijih zahtjeva njemačke strane bio je ublažavanje strogih ograničenja koja su proizvođače automobila dovodila u težak položaj. Prema ranijim planovima, nakon 2035. godine klasični motori mogli bi da opstanu samo ako koriste skupa i tehnološki zahtjevna sintetička goriva.
Merc je tokom pregovora nastojao da ukloni ovu obavezu. Ostavljanjem prostora od 10 odsto u okviru predloženih ekoloških pravila, Evropska unija mogla bi da omogući proizvođačima nastavak prodaje određenog broja benzinskih i dizel modela, kao i hibridnih vozila. To bi značilo da bi proizvođači, u zavisnosti od konačnih pravila i strukture prodaje, mogli da zadrže tradicionalne motore u svojoj ponudi i nakon 2035. godine, pod uslovom da ispune propisane kriterijume za emisije.
Prijedlog predviđa i priznavanje e-goriva i biogoriva kao mogućih načina za doprinos ostvarivanju ciljeva smanjenja emisija. Time bi se otvorio prostor za dodatna ulaganja u razvoj čistijih tehnologija motora sa unutrašnjim sagorijevanjem.
Države članice, prema zamišljenom kompromisu, imale bi i više slobode u pogledu obaveznih kvota za elektrifikaciju velikih poslovnih voznih parkova, što bi smanjilo pritisak na kompanije.
Auto-industrija zadovoljna, ekolozi upozoravaju
Prijedlog je izazvao podijeljene reakcije širom Evrope. Veliki proizvođači automobila pozdravili su najavljenu fleksibilnost, jer bi im ona mogla obezbijediti veću predvidivost u periodu ekonomskih pritisaka i velikih promjena na tržištu.
Iz „Folksvagen grupe“ poručili su da sporazum šalje snažan signal odgovornosti prema industriji.
Istakli su da bi fleksibilnija pravila omogućila nastavak borbe za zaštitu klime bez ugrožavanja konkurentnosti evropskih proizvođača. Sličan stav zastupaju i u kompaniji „Stelantis“, gdje smatraju da bi novi okvir ostavio više prostora za razvoj i inovacije. S druge strane, organizacije za zaštitu životne sredine izrazile su nezadovoljstvo, ocjenjujući kompromis kao popuštanje pred interesima automobilske industrije.
Ekološki aktivisti upozoravaju da bi ublažavanje pravila za preostalih 10 odsto emisija moglo da uspori zelenu tranziciju i ugrozi vodeću poziciju Evrope u klimatskoj politici.
„Proizvedeno u Evropi“ kao odgovor Kini
Francuska je, međutim, u pregovorima nastojala da obezbijedi i mjere zaštite domaće industrije. Dok je Njemačka insistirala na fleksibilnijim pravilima za motore, predsjednik Emanuel Makron dobio je podršku za jačanje pristupa „Made in Europe“, odnosno „Proizvedeno u Evropi“.
Prema predloženom rješenju, državne subvencije i javne nabavke u Evropskoj uniji bile bi prvenstveno usmjerene ka vozilima koja se u značajnoj mjeri proizvode u evropskim fabrikama.
Cilj je da se domaća industrija zaštiti od sve snažnije konkurencije povoljnijih kineskih električnih automobila.
Ipak, nezavisni ekonomski analitičari upozoravaju na moguće slabosti takvog pristupa. Kineski proizvođači sve više ulažu u evropsko tržište i grade fabrike na evropskom tlu, čime bi mogli da zaobiđu dio ograničenja usmjerenih na uvoz.
Konačna odluka još nije donesena
Zajednički prijedlog Berlina i Pariza trebalo bi da bude razmatran u institucijama Evropske unije. Iako iza njega stoje dvije najveće ekonomije Unije, konačan ishod pregovora još nije izvjestan.
Eventualno usvajanje izmjena moglo bi značajno da utiče na budućnost evropskog automobilskog tržišta, kao i na položaj benzinskih, dizel i hibridnih vozila nakon 2035. godine. Važno je naglasiti da je riječ o prijedlogu i političkom kompromisu koji tek treba da prođe odgovarajuću proceduru u institucijama EU.
Zato se još ne može smatrati da je zabrana prodaje novih automobila sa motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem definitivno izmijenjena, prenosi B92.
(glassrpske)
