Svaka cigla ugrađena u porodičnu kuću nosi dio nečije priče. Za bijeljinskog umjetnika Pavla Golijanina, ta priča počinje očevim rukama, izbjeglištvom i stvaranjem novog doma, a decenijama kasnije prerasta u nesvakidašnji umjetnički projekat koji povezuje porodično nasljeđe, industrijsku proizvodnju i sjećanja koja se prenose kroz generacije.
Samostalna izložba „Taktilna studija – dokumentarna skulptura“, predstavljena u Kulturnom centru Trebinje, predstavlja svojevrsni dokument jednog vremena, porodične istorije i potrebe čovjeka da, nakon gubitka doma, ponovo izgradi mjesto kojem pripada.
U središtu ovog umjetničkog istraživanja nalazi se obična opeka, građevinski materijal koji je za Golijaninovu porodicu imao posebno značenje. Od nje je, nakon izbjeglištva, nastala njihova nova kuća u bijeljinskom Novom naselju.
Očev gest kao inspiracija
Polazna tačka umjetničkog projekta bila je uspomena na očev odnos prema gradnji porodične kuće.
O nastanku projekta i njegovom značenju umjetnik kaže:
„Gest dodirivanja svake cigle, tiha potreba mog oca tokom izgradnje našeg doma, bio je polazna tačka ovog projekta. Rad istražuje složen i duboko emotivan odnos između industrijske proizvodnje, porodične tradicije i sjećanja. Kreće se između umjetničke intervencije i artefakta, pomjerajući granicu između privatnog i političkog. Cigla, obično tek građevinski element, postaje nosilac kolektivnog sjećanja: taktilni dokument rada, truda, doma, vremena i prostora.
Iako duboko lično, ovo istraživanje istovremeno je i univerzalna priča o izgradnji, identitetu i prkosu. Unutar industrijskog procesa proizvodnje opeke, rad kroz gest umjetničke intervencije povezuje emotivni naboj lično stvorenog sjećanja sa serijskom proizvodnjom. Koristeći ciglu kao svoj materijal, projekat postavlja pitanje šta znači kada se umjetnost ispreplete sa procesom rada.“
Umjetnički rad nastajao u fabrici opeke u Bijeljini
Golijanin je tokom pripreme izložbe odlazio u fabriku opeke u Bijeljini, gdje je učestvovao u proizvodnji cigle. Materijal koji se inače koristi u građevinarstvu postao je osnova njegovog umjetničkog rada.
U galerijskom prostoru predstavljeni su instalacija, video-rad i porodična dokumentacija, kroz koje posjetioci mogu da upoznaju priču o nastanku jednog doma i okolnostima u kojima je građen.
Umjetnik se posebno bavi samim procesom gradnje, radom koji je u njega uložen i uspomenama koje su ostale sačuvane u porodici.
Zanimljivo je da umjetnički rad ima dimenzije 14 puta tri metra, dok je porodična kuća Golijaninovih široka upravo 14 metara. Kako je umjetnik naveo, riječ je o slučajnoj podudarnosti. Rad je nastajao od maja do oktobra 2026. godine.
Priča o porodici i jednom vremenu
Porodična kuća Golijaninovih nalazi se u Novom naselju, jednom od dijelova Bijeljine čiji je razvoj povezan i sa dolaskom izbjeglog stanovništva tokom i nakon rata.
Zbog toga ova izložba, osim lične porodične priče, govori i o iskustvu ljudi koji su morali da napuste svoje domove i na novom mjestu započnu život.
Izložba „Taktilna studija – dokumentarna skulptura“ realizovana je u okviru Javnog konkursa za produkciju umjetničkog projekta kompleksnog tipa vizuelnih umjetnika do 35 godina Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske.
Posjetioci je mogu pogledati u galeriji Kulturnog centra Trebinje do 8. novembra 2026. godine.
View this post on Instagram
NoviGlas
