– Većina medija i analitičara saglasna je da je kampanja za naredne opšte izbore u BiH, koji se održavaju u nedjelju, u znatnoj mjeri mirnija u odnosu na neke ranije kampanje.
Dok dio stručnjaka smatra da su tome doprinijele izmjene Izbornog zakona BiH koje je nametnuo Kristijan Šmit dok je bio na poziciji visokog predstavnika, dio ih razloge traži u apatiji, odnosno manjoj zainteresovanosti građana.
Povećanje kazni doprinjelo mirnijoj kampanji
Vehid Šehić, bivši predsjednik Centralne izborne komisije BiH, smatra da uticaj imaju oba faktora. Kada je riječ o izmjenama zakona, Šehić vidi najvažnije mjere u povećavanju kazni za zloupotrebe.
“S druge strane, ovdje je kampanja svedena na diskreditaciju političkih protivnika i tu možemo čuti neke teške riječi, ali sve u svemu, ova je kampanja jedna od najmirnijih, možda i najmirnija otkako imamo izbore po Izbornom zakonu BiH od 2002. godine”, ističe Šehić za “Nezavisne”.
S druge strane, Šehić naglašava da nadu budi činjenica da su građani postali imuni na neke izjave političara koje su ciljale na emocije i pokušaje da se stvore tenzije među građanima.
“Čini se da su shvatili da oni često kroz izborne kampanje manipulišu njihovim osjećanjima, a da ih nakon izbora vrlo brzo zaborave. Tu ja vidim da se građani polako oslobađaju tog pritiska koji dolazi od političkih stranaka na njih”, naglašava Šehić.
“CIK uveo političku cenzuru”
Uroš Vukić, novinar “Nezavisnih” koji godinama prati izborni proces, smatra da su u CIK-u postali cenzori koji ne dozvoljavaju da ljudi izraze svoj politički stav.
“Izricali su kazne jer su političari govorili da ne vjeruju novim izbornim tehnologijama. To je politički stav, ali po tumačenju CIK-a radi se narušavanju integriteta izbornog procesa. Taj integritet ne postoji i to isključivo zahvaljujući CIK-u. Oni ne dozvoljavaju da političar bude političar od maja pa do septembra i sav njihov rad sveo se na ‘ganjanje vještica’ po Facebooku i nabijanje statistike nekim nevladinim organizacijama koje se u izborni proces miješaju više nego bilo gdje u svijetu”, navodi Vukić.
Zabrinjava ga što, kako kaže, sudovi uglavnom potvrđuje odluke CIK-a, kao i da su odluke takve da se u potpuno istim slučajevima postupa različito.
“S druge strane, zloupotreba resursa se uopšte ne kažnjava, a to je sto puta veći problem. Vlast ima avione, kamione, vozila, milione, budžete i sve to zloupotrebljava, stavi u funkciju kampanje i CIK na to žmiri. Umjesto da budu servis za sprovođenje izbora, ponašaju se kao nadinstitucija kojoj niko ne može ništa. Postali su nedodirljivi, troše stotine miliona KM i ne odgovaraju nikome”, naglašava Vukić.
U kampanji najmanje o programima
Inače, prema analizi Koalicije “Pod lupom”, uprkos mirnijoj kampanji, i dalje je prisutan raniji trend da se malo političkih poruka koje se iznose tokom kampanje odnosi na program.
“U samo 7,2 odsto objava je jasno predstavljen program političkih subjekata, dok se 75,9 odsto sadržaja ne odnosi na predstavljanje programa, a u 16,9 odsto objava program je predstavljen neodređeno i kroz općenita obećanja o unapređenjima. Uz to, 9,3 odsto sadržaja se odnosilo na omalovažavanje ili diskreditaciju političkog oponenta na izborima”, navode oni.
(nezavisne)
