NOVI GLAS

Sa čime su Frojdovi pacijenti morali da se pomire dok su na kauču “otvarali svoju dušu” (Foto)

Sigmund Frojd, jedan od najuticajnijih i kontroverznijih mislilaca 20. veka, osnivač psihoanalize – teorije o funkcionisanju ljudskog uma i metode liječenja, rođen je 6. maja 1856. godine. Smjelo je bježao od ograničenosti koje mu je nametalo vrijeme, i ostavio nam psihoanalizu kao, „globalno svjetsko dobro“. Frojdov lik nerijetko povezujemo sa predstavom čovjeka koji s uživanjem povlači dim iz cigarete dok sluša pacijenta na kauču, i holivudskim trilerima koji, skoro pa ne mogu bez iste takve scene.

Mnogo prije nego što je razvio psihoanalizu, Sigmund Frojd se već istakao kao naučni istraživač i ljekar. Između 1876. i 1895. godine, dao je brojne doprinose u raznim granama biologije i medicine, uključujući fiziologiju, anatomiju, histologiju, neurologiju, pedijatriju, anesteziologiju.

Frojd je novim pristupom o funkcionisanja ljudskog uma, potkopavao tradicionalna učenja o kulturološkim vrijednostima, čime je sebi „obezbijedio” brojne neprijatelje i deklarisane neistomišljenike.

Danas, mnogi bivaju izliječeni upravo zahvaljujući metodama koje je razvijao a koje su tumačile ljudsko ponašanje kao nešto što je u velikoj mjeri određeno nesvjesnim motivacijama, koje proizlaze iz iskustava iz djetinjstva, susreta sa ljubavlju, gubitkom, seksualnošću i smrću i složenim emocionalnim stavovima roditelja, braće, sestara…

„Nesvjesni ili predsvjesni procesi, kao dio istorije psihičkog života čovjeka, ulaze u prostor u koji se rijetko zalazi, jer smo ionako neprijatnost razriješili najčešće potiskivanjem i drugim mehanizmima psihičke odbrane ličnosti od neželjenih doživljavanja. Proizvod tog nesvjesnog rada su neuroze kao rješenje. U nesvjesnom ima puno ‘ličnih đavola’ a ljudi se u principu plaše đavala pa i svojih. Njih najviše. Otkrivajući ih jačamo ličnost a sam proces za laike može ponekad da djeluje čudno jer ga je teško objasniti. Psihoterapeut u procesu dugogodišnje edukacije iz psihoterapije se najpre suočava sa svojim ‘ličnim đavolima’ prolazeći kroz ne tako jednostavan proces samoanalize”, objasnio je za RTS doktor medicine Milorad Veličković, neuropsihijatar, psihoanalitički terapeut, koji psihoanalizu u radu sa pacijentima, praktikuje dugi niz godina..

Jel’ baš mora da se leži na kauču

Ortodoksna psihoanaliza je praktikovala ležanje na kauču, i Frojd je zahtijevao od pacijenta da zatvorenih očiju legne na kauč dok on sjedi iza njega.

„Jednim dijelom, to je zbog toga da bi pacijent nesmetano pratio svoje asocijacije a drugi dio je subjektivne prirode jer Frojd na jednom mjestu kaže da mu je zamorno da cio dan bude posmatran od strane pacijenata. Kasnija modifikacija terapijskog procesa usklađena sa novijim načinom života savremenog čoveka, dovela je do toga da psihoanalitički terapeuti i terapeuti ostalih pravaca psihoterapije, uglavnom ne praktikuju ležanje na kauču klijenata”, kaže dr Veličković. 

Kako nas to „Id” drži pod kontrolom

Psihološka teorija koju Frojd postavlja, poznaje tri dijela strukture ličnosti: „Ego”, „Id” i „Super ego”.

„’Ego’ je naš agent svjesnosti, naš policajac u ličnosti koji, u odnosu na druge, daje dozvolu šta je to što mi hoćemo da bude vidljivo, kontroliše vrijeme i kontekst, upoređuje i ima za funkciju da ‘Id’ drži pod kontrolom kao i da čuva granice ličnosti. ‘Id’ su naši nagoni, sve ono što je našim individualnim i kolektivnim iskustvom utkano u naše postojanje a nije bilo prihvćeno od svijesti ili se u datom trenutku života potisnulo kao nešto bolno ili nedozvoljeno. ‘Id’ je izvor energije ličnosti i on ne raspoznaje vrijeme i mjesto. A ‘Super ego’ predstavlja vrhovnog kontrolora koji uključuje naše moralne norme, principe, vrijednosti koje smo stekli tokom procesa socijalizacije a najčešće je vezan za važnu figuru iz spoljašnjeg svijeta”, pojasnio je dr Veličković.

Novi ljekoviti pristupi

Psihoanalitičke tehnike i psihoanaliza – otac su i majka savremenih psihoterapijskih pravaca, smatraju stručnjaci koji se psihoanalizom bave i koji, kako kažu, sa njom žive učeći i nadograđujući znanje tokom čitavog profesionalnog života.

„Psihoanaliza teorijski nije zatvoren sistem, mada je ličnost Frojda bila takva da on nije dozvoljavao odstupanja svojih učenika od svog ortodoksnog pravca, ali mi se čini da je i na taj način probudio kroz kritiku, nadogradnju, modifikaciju, bunt, nova istraživanje, nove tehnike i nove pristupe koji su ljekoviti. Moderna psihoanaliza je usmjerena uglavnom na prilagođavanje modernom načinu života pojednostavljujući psihoterapijski proces i usmjeravajući ga na određene ciljeve kroz kratke forme, grupne forme”, kaže za portal RTS-a psiholog Aleksandra Grozdanović, naglašavajući da je psihoanaliza „globalno svjetsko dobro”. 

Nigdje bez duvana

Rođen u Frajbergu u Moravskoj (danas Pribor, Češka) u jevrejskoj porodici trgovaca vunom, otac psihoanalize proveo je ipak veći dio života u Beču, gdje je išao u školu, pohađao fakultet; gdje se oženio, usavršavao kao naučnik-istraživač, a potom i doktor, i gdje je razvio psihoanalizu koja je stekla veliki broj sljedbenika.

Muzej Sigmunda Frojda, zapravo je njegova nekadašnja kuća, u koju se 1938. godine, uselio bježeći od nacista poslije aneksije Austrije, i u kojoj je preminuo 23. septembra 1939. godine. Muzej je tokom pandemije korona virusa zatvoren za posjetioce, ali je put do zainteresovanih za psihoanalizu pronašao onlajn konferencijama, kursevima, projekcijama.

 

(rts)  Foto: freud.org.uk

Bijeljina

POSTANIMO PRIJATELJI

Bijeljina

Dokumentarni film : “First cities in history”

POSTANIMO PRIJATELJI

Instagram

Instagram has returned empty data. Please authorize your Instagram account in the plugin settings .