NOVI GLAS

Na današnji dan desio se atentat od kog se Balkan nikada nije oporavio – Smrt Ujedinitelja u Marseju (Video)

Kralj Aleksandar Karađorđević ubijen je na današnji dan 1934. u Marseju. U njega je pucao Vlado Georgijev Kerin, poznat kao Černozemski, član makedonskog VMRO-a (Unutrašnja makedonska revolucionarna organizacija) koji je i sam ubijen odmah po atentatu.

“Sastavljam Namesništvo… Slutim, predosećam, da ću biti ubijen. Musolini će biti naredbodavac, a ustaše moje ubice. Italija, Mađarska i Bugarska, zaverile su se protiv mene. Ubiće me zbog Dalmacije i zbog Jugoslavije. Ali, varaju se svi oni da će, kada ja umrem, umreti i ova država”. To je kralj Aleksandar Karađorđević rekao vajaru Ivanu Meštroviću. I ubijen je.

Ko je bio “kralj ujedinitelj”?

Kralj Aleksandar I Karadordević rođen je 17. decembra 1888. godine na Cetinju, kao četvrto dijete kneza Petra Karađordevića, budućeg kralja Srbije i Kraljevine SHS, i Zorke Petrović Njegoš. Školovao se u Ženevi, u Petrogradu, Rusiji i Beogradu.

Određen je za prestolonaslednika Srbije 27. marta 1909, posle odbijanja njegovog starijeg brata Đorđa da preuzme presto.

Pred Prvi svjetski rat proglašen je za regenta Srbije, a od 1. decembra 1918, poslije završetka rata i ujedinjenja, za regenta Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. U Prvom svjetskom ratu, kao regent, Aleksandar je bio i vrhovni komandant srpske vojske.

Poslije smrti oca kralja Petra I 1921, proglasen je za “kralja ujedinitelja” Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

Nekoliko dana pred kraljevu posjetu Francuskoj, na dvor je došao stari radikal Aleksa Žujović, veliki prijatelj Kralja Petra Oslobodioca, oca kralja Aleksandra i jedan od glavnih zagovarača za dolazak Karađorđevića na presto Srbije.

Došao je da ubijedi kralja da ne ide na put jer su prilike i u Srbiji i van nje jako nestabilne. Pokušao je da ubijedi kralja svojom mudrošću, iskustvom i prijateljstvom. Pričao je sa kraljem cijelo prije podne u parku ispred dvora. U ruci je imao štap i od nervoze je iskopao cijelu rupu ali nije uspio da kralja ubijedi da ne ide. Nije ga poslušao. 

Kraljevska jugoslovenska obaveštajana služba je neposredno pred kraljev dolazak, preko svojih agenata, doznala da se priprema atentat, znali su da su teroristi na francuskoj teritoriji, ali nisu imali precizne informacije. U jutarnjim časovima 9. oktobra, jugoslovenska obavještajna služba je dobila izuzetno važne podatke od jednog njenog agenta iz Italije. Ukazano je da će se atentat dogoditi u Marselju i da su teroristi putovali čehoslovačkim pasošima.

Put u Marsej i atentat

Svita, sa kraljem na čelu, krenula je sa željezničke stanice Topčider vozom do Kosovske Mitrovice, a zatim automobilom preko Cetinja, gdje je kralj Aleksandar posjetio kuću u kojoj je rođen. Iz luke Zelenika je razaračem Jugoslovenske kraljevske mornarice Dubrovnik isplovio za Francusku. Čim se Dubrovnik primakao Marselju, francuski eskadron isplovio im je u susret iz ratne luke Tulona. U utorak, 9. oktobra 1934. godine, tačno u 16 časova kralj je napustio palubu jugoslovenskog razarača i nastavio motornim čamcem do Belgijskog keja.

Zvaničan doček po protokolu predviđeno je da bude u Parizu, gdje je trebalo da ga dočeka predsednik Republike. U Marselju su ga dočekali samo ministar inostranih poslova Luj Bartu i general Žozef Žorž, član visokog ratnog saveza.

Kada su kraljeva kola stigla na trg ispred palate Berze, oko 16 časova i 20 minuta, jedan čovjek iskočio je iz gomile, noseći u desnoj ruci buket cvijeća i na francuskom viknuo:„Živio kralj!“. Iznenada je skočio sa desne strane na papučicu automobila, odbacio buket cvijeća i iz pištolja ispalio više hitaca u pravcu kralja.

Pukovnik Piole, koji je bio najbliži događaju, sa konja je sabljom ubicu oborio na zemlju. Atentator je i u padu, sa zemlje, nastavio da puca na sve oko sebe. Zatim su dva policajca ispalili nekoliko hitaca u atentatora, koji je već bio oboren.

Kralj je ležao nepomičan na zadnjem sjedištu automobila, ministar Bartu je bio pogođen u desnu nadlakticu, a general Žorž pogođen sa više zrna u grudni koš, nadlakticu i stomak. Zbog gužve na ulici, automobil sa ranjenim kraljem sporo se kretao do policijske stanice, gdje je kralju pružena prva pomoć. Međutim, ljekari ništa nisu mogli da učine jer su rane bile smrtonosne. Nekoliko minuta poslije 17 časova kralj Aleksandar I Karađorđević od Jugoslavije izdahnuo je ne dolazeći svijesti. 

Ministar Bartu je prebačen u operacionu salu bolnice Božiji dom, gdje je izdahnuo u 17 časova i 40 minuta. Teško ranjen general Žorž prebačen je u bolnicu Mišel Levi, gde je uspješno operisan.

Smrt atentatora

Atentator, Veličko Dimitrov Kerin, zvani Vlado Černozemski, pogođen sa više metaka u tijelo, isječen udarcima sablje i linčovan od gnijevne mase, prebačen je u kancelariju marsejske službe bezbjednosti, gdje je i umro, ne izgovorivši ni jednu riječ. Kod atentatora je pronađen čehoslovački pasoš na ime Petrus Keleman, dva pištolja, mauzer i valter, dvije bombe, busola i 1.700 franaka.

Pasoš je izdao čehoslovački konzulat u Zagrebu. Ubica je imao na desnoj ruci istetoviranu mrtvačku glavu i dvije ukrštene kosti, a iznad četiri slova, ćirilicom, “ВМРО”. Nakon ovog atentata, mnogi Makedonci, Albanci, Hrvati i protivnici monarhije su smatrali Černozemskog za heroja koji je ustao protiv tiranije.

 

NoviGlas/Telegraf

Bijeljina

POSTANIMO PRIJATELJI

Bijeljina

Dokumentarni film : “First cities in history”

POSTANIMO PRIJATELJI

Instagram

Instagram has returned invalid data.
error: Content is protected !!