NOVI GLAS

Orson Vels – Ljevičar koji je igrao Četnike

Jedan od najpoznatijih filmskih stvaralaca Orson Vels /1915-1985/, prema mišljenju Američke filmske akademije tvorac najboljeg filma svih vremena “Građanin Kejn”, bio je početkom Drugog svjetskog rata simpatizer četničkog pokreta generala Dragoljuba Draže Mihailovića.

Vels, koji je rođen 6. maja, režirao je još tri filmska remek-djela “Damu iz Šangaja”, “Dodir zla” i “Ponoćna zvona”.

Glumac, režiser i producent, dobitnik Oskara za životno djelo 1971. godine, čuven je i po svojoj radio-drami nastaloj kao adaptacija romana “Rat svjetova” o invaziji Marsovaca.

Vels je 1938. godine izazvao opštu paniku širom Amerike uvjeljivo prenoseći “invaziju Marsovaca”, o čemu je 1975. godine snimljen i TV film “Noć koja je uspaničila Ameriku”.

Orson Vels je ostao poznat i po svom burnom privatnom životu i tri braka, među kojima je i brak sa poznatom holivudskom glumicom Ritom Hejvort.

U bogatoj biografiji Orsona Velsa ostao je zapisan podatak da je dvaput glumio četnika, te da je igrao i u filmu Veljka Bulajića “Bitka na Neretvi”.

Vels je 1942. godine, uz poznatog glumca Vinsenta Prajsa, učestvovao u američkoj radio-emisiji “Četnici”. To je bio dio serijala sponzorisanog od američke vlade koji je upozoravao slušaoce na važna dešavanja u Evropi zahvaćenoj Drugim svjetskim ratom.

Te 1942. godine četnički pokret Draže Mihailovića je iz perspektive savezničkih snaga bio najvažniji pokret otpora protiv nacističke NJemačke na Balkanu, pa je dobio i prostor za propagandu na američkim radio-talasima.

Narator u toj emisiji bio je Vinsent Prajs, a Vels je igrao četnika Dušana, pred kojim četnici polažu zakletvu.

Drugi put, Vels je glumuio četnika 1969. godine u filmu “Bitka na Neretvi”, kada je upoznao i tadašnjeg lidera SFRJ Josipa Broza Tita.

Nakon što se sprijateljio sa tadašnjim jugoslovenskim liderom, Vels je poručio da je riječ o “jednoj od najmonumentalnijih figura novije istorije”.

NJegov filmski klasik “Građanin Kejn” bio je veliki skandal jer je napravio portret najmoćnijeg američkog medijskog magnata Vilijama Rendolfa Hersta.

Film je propao na blagajnama, ali je vremenom stekao kultni status.

Orson Vels je imao burnu karijeru i mnogo neprijatelja – tako ga je FBI optužio 1945. godine da je komunista.

Bilo je to doba čuvene Mekartijeve komisije koja se bavila istragom javnih ličnosti i mnoge optuživala da su svojetski i komunistički simpatizeri.

Svoj poslednji nastup Orson Vels je imao u animiranom filmu “Transformersi” 1986. godine, davši glas jednom od likova.

Preminuo je u Los Anđelesu 10. oktobra 1985. u 70. godini.

 

(srna)

Bijeljina

Dokumentarni film : “First cities in history”

POSTANIMO PRIJATELJI