NOVI GLAS

Glas prošlosti – Kako je upravnik nacističkog logora spasio živote vladici Nikolaju i patrijarhu Gavrilu

Vladika Nikolaj Velimirović proveo je sa Adlerom u internatu u Bernu 1908. godine dva mjeseca u istoj sobi. Johan Adler spremao je doktorat iz istorije, a Nikolaj iz teologije. To poznanstvo pomoglo je vladici Nikolaju i patrijarhu Gavrilu da prežive zloglasni logor Dahau.

Zbog otvorenog stava protiv sila Osovine, odmah poslije okupacije Jugoslavije, među prvima su uhapšeni tadašnji poglavar SPC patrijarh Gavrilo Dožić i vladika Nikolaj Velimirović – dva najznamenitija Srbina toga vremena.

Proglašeni su za narodne neprijatelje i ratne zločince i zatočeni u zloglasni koncentracioni logor Dahau. Ostali su u internaciji čak godinu i po po završetku rata.

Patrijarh Gavrilo vratio se u zemlju 1946. Upokojio se 1950, ali falsifikatori istorije ni poslije smrti nisu ga ostavljali na miru.

U okviru stalne postavke Memorijalnog kompleksa Koncentracionog logora Dahau – patrijarh Gavrilo opisan je kao srpski “monarhista i nacionalista koji je održavao bliske veze sa srpskim fašistima”.

Ako bismo prihvatili ovu istorijsku podvalu, onda bi patrijarh Gavrilo Dožić bio jedini “fašista” koji je tamnovao u fašističkom logoru.

Javnosti je gotovo nepoznato koje su to čudesne okolnosti spasile živote u zloglasnom logoru Dahau – Nikolaju i Gavrilu.

Iako su ponižavani i zlostavljani ostali su živi zahvaljujući komandantu logora Dahau Johanu Adleru.

Vladika Nikolaj Velimirović proveo je sa Adlerom u internatu u Bernu 1908. godine dva mjeseca u istoj sobi. Tada je Adler spremao doktorat iz istorije, a Nikolaj iz teologije. Nikolajeva doktorska tema bila je Vjera u Hristovo vaskrsenje, kao osnovna dogma apostolske crkve a Adlerova Sveti Franja Asiški, osnivač prosjačkog monaškog reda Franjevaca.

U zloglasnom logoru Adler je iznudio istragu i saslušavanje Nikolaja i Gavrila pred esesovcima, ispitivao ih je sedam uzastopnih dana, kako bi dobio na vremenu, i spasio im živote. Na kraju je proglasio da nemaju krivice, jer je bio svjestan da ih Hitler vodi u “zemlju nedođiju”.

“Šta je Adleru vrijedio doktorat kada je njime postao komandant Dahaua, to je strašan ljudski pad”, govorio je patrijarh Gavrilo i dodao da je Dahau bio hotel u odnosu na logor Cegled u kome je bio zatočen u Prvom svjetskom ratu.

Poslije pada Njemačke i zatvaranja logora Dahau, vladika Nikolaj Velimirović i patrijarh Gavrilo Dožić smješteni su u Kicbil, u kuću kuvara iz Dahaua – Vilhelma Krauta. Adler im je spasio glavu, a Vilhelm pomogao da prežive.

U Vilhelmovoj kući u Kicbilu vladika Nikolaj i patrijarh Gavrilo proslavili su 8. novembra 1946. godine Mitrovdan. Toga dana Vilhelm je zamolio Nikolaja da mu bude kum, a patrijarha Gavrila da ga krsti i tako pređe u pravoslavlje.

Kroz suze su se rastali sutradan.

Patrijarh Gavrilo se vratio u svoju zemlju i odmah otišao pod Ostrog, tamo gdje su ga Nijemci na početku rata i zarobili, da nađe ispod kivota Svetog Vasilija, gde je prije odlaska u ropstvo ostavio panagiju i naprsni krst – svoja znamenja.

 

(rts)

Bijeljina

POSTANIMO PRIJATELJI

Bijeljina

Dokumentarni film : “First cities in history”

POSTANIMO PRIJATELJI

Instagram

Instagram has returned invalid data.
error: Content is protected !!